Eğer bir insanın başına 'elektroensephalograf' (ezberlemeniz gerekmez!) adını taşıyan bir cihaz bağlarsanız, o insanın yaydığı beyin dalgalarını kaydedebilirsiniz Uyanık ve hareketsiz durumdaki bir insanın beyni, saniyede 10 kez salınım yapan 'alfa' dalgaları yayar Hareketli bir insanın beyni ise, şahmını iki kez fazla olan 'beta' dalgalan yayar

Uyku sırasında ise beyin, salınımları çok daha az olan iki tür dalgayı, 'teta' ve 'delta' dalgalarını yayar 'Teta' dalgalarının sa-lınımı saniyede 35 ila 7 arasında olup, 'delta' dalgalarmınki saniyede 35'tan azdır

İnsanın uykusu derinleştikçe, beyin dalgaları da yavaşlar İnsanda en derin ve uyandırılmasmın en zor olduğu uyku zamanında, beyin artık 'delta' dalgaları yaymaya başlamıştır

Şimdi geldik işin en ilginç yönüne İnsan gece uykudayken çeşitli zamanlarda beklenmeyen şeyler oluşur İngilizce'deki 'Hızlı Göz Hareketleri' kelimelerinin baş harflerinden alınarak 'REM' uykusu da denilen ve insanların çoğunluğunda bir gecede 3-5 kez görülen bu safhada, beyin dalgaları uyanık bir insa-nınki kadar hızlanır

Bir insanı veya bir köpeği REM uykuları sırasında seyrederseniz, gözlerinin öne ve arkaya hızla titrediğini görürsünüz REM uykusu safhasında köpeklerin çoğunda, insanların ise bir kısmında, kollarda, bacaklarda ve yüz kaslarında seğirmeler de görülebilir
Rüya REM uykusu safhasında olur Bu safhadaki bir insanı uyandırırsanız, rüyasını çok canlı olarak hatırlar ve anlatabilir REM safhası dışındaki uykularda insanlar genellikle rüya görmezler

Geceleri iyi bir uyku çekebilmek için, hem REM, hem de bunun dışındaki safhaların birlikte yaşanması gereklidir REM kısmı uyku süresinin yüzde 25 kadarını kapsamalıdır Normal uykudaki bir REM veya rüya bölümü 5 ila 30 dakika sürer

Uyku ilaçlan daha çabuk ve derin uyumanızı sağlayabilirler ama uykunuzun ve özellikle de REM kısmının kalitesini değiştirirler Uykudan önce alınan alkol de beynin dalga yayma sistemini ve düzenini etkiler Düzenli bir uyku için insan her zaman aynı saatte yatmalı, hafta sonları da dahil aynı saatte uyanmalıdır

Tamer Korugan