İnternet Sözlüğü

[kenobi]

İnternet artık günlük yaşamımızın önemli bir parçası. Adeta uçsuz bucaksız bir deniz. Bu denizde kaybolmamak için kimi terimleri iyi bilmek gerekiyor. İnternette anlamını öğrenmek istediğiniz tüm kelimeleri internet sözlüğünde bulabilirsiniz...
Active Hyperlink: Aktive Hyperlink
Bir web browserda o an için seçili olan hyperlinktir. Web browserların yeni versiyonları, aktif olan hyperlinki, üzerine gelindiğinde rengini değiştirerek göstermektedir.

ADSL: Asymmetric Digital Subscriber Line - Asimetrik Sayısal Abone Hattı
Bakır hatlardan 1.5Mbps ile 8 Mbps arasında değişen hızla bilgi çekme (downstream), 16 Kbps ile 800 Kbps arasında değişen hızlarla bilgi gönderme (upstream) yapabilen sayısal erişim teknolojisidir.

ASP (Active Server Page): (Aktif Sunucu Sayfaları)
Microsoft'un NT Server üzerinde çalışan IIS (Internet Information Server) için hazırladığı bir standart. Sunucu taraflı bir teknoloji olan ASP, (Active Server Pages/Aktif Sunucu Sayfaları) kullanıcı tarafına etkileşimli, dinamik Web sayfaları göndermek için kullanılır.

ActiveX
Active X, World Wide Web üzerinden Windows bazlı bilgisayarınıza programların ve içeriğin ulaştırılmasını sağlamakta. Kullanıcının kontrolu dışında gerekli birçok değişikliğin bilgisayarınız üzerinde yapılmasına izin veren Active X, güvenlik sorunları açısından ise oldukça büyük bir tehdit oluşturmakta.


Alta Vista:
Digital Equipment Co. firmasına ait olan Alta Vista, popüler Internet tarayıcı servislerinden biridir. Servisin amacı; aradığınız bilgiye, web sayfasına veya haber grubuna ufak bir aramadan sonra ulaşabilmenizi sağlamaktır.


AOL: (America On Line)
Sadece Amerikada 4.5 milyon kullanıcısı olan America On Line her ne kadar ev kullanıcılarına hizmet veren bir sistem olsa da Internet erişimi de sağlamaktadır.

Applet:
HTML sayfasının içine gömülebilen küçük java programıdır.

Attachment : (Eklenmiş dosya)
Normal e-maillere dosya ekleyerek gönderme işlemidir. Eklenmiş dosya kullanımı, mail programlarının bir özelliğidir.

Authorization: Yetki Vermek
Sadece yetki verilen kişilerin, bir web sitesine veya bilgiye ulaştığının sağlama alınması için çeşitli otorizasyon teknolojileri kullanılır.


Bandwidth: Bant Genişliği
Bir network bağlantısı üzerinden transfer edebildiğiniz veri miktarının tanımlanması için kullanılan bir terim. Genelde saniyede aktarılan veri miktarıyla belirlenen genişlik, bps(bits per second), kbps(kilobits per second), mps(megabits per second) kısaltmaları ile tanımlanır.

Banner: Banner
Banner web’de reklam yapmanın en temel yoludur. Değişik şekiller ve boyutlarda, animasyonlu yada animasyonsuz olarak tasarlanır ve web sitesinde değişik konumlarda yayınlanabilir.


Bit: (Binary DigIT)
2 lik düzendeki basamak sayısı. Yani 1 yada 0. Kompüterize edilebilen en küçük veri birimi.

Byte:
Tek bir karakteri temsil eden Bit kümesi. Genellikle 1 byte 8 bit den oluşur. (Ölçüme bağlı olarak daha fazla da olabilir)


Bookmark: Bookmark
World Wide Web browserını kullanırken, daha sonra hızlı bir şekilde tekrar bağlanmak istenilen web sitesinin adresinin bir listeye kaydedilmesine bookmark denir. Bu listeye bookmarklist veya hotlist denir.Netscape ve bazı browserlar “bookmark” kelimesini, Microsoft Internet Explorer ise “favorite” kelimesini kullanmaktadır.

Browser: İnternet Gezgini
Çeşitli internet kaynaklarına ulaşmak için kullanılan Client (alıcı) yazılımıdır. En tanınmış browserlar Microsoft Internet Explorer ve Netscape Navigator’dır. İnternet Gezgini olarak da bilinir.


Cache: Bellek
Cache aslında geçici bir bellektir. Internet browserlarınızda (gezginlerinizde), gezdiginiz Internet sayfalarını belirli bir süre sakladığı bellek alanına da aynı isim verilmektedir. Internet browserları yeni bir sayfa yüklemek istediğinizde ilk önce Cache'e bakarak sayfanın olup olmadığını kontrol eder, eğer bulursa buradan yükler.

Chat: Chat
Birden fazla kişiyle internet aracılığıyla yapılan iletişim şekli. E-mail’den farklıolarak gerçek zamanlı yanıt alınır.

Client:
Internet üzerindeki bir sunucuya bağlanmış olan "müşteri" makinaya "client" ismi verilir.


Cookie:
Internet te en çok kullanılan anlamıyla, Web Server tarafından Web Browser a gönderilen, Browser tarafından save edildikten sonra Server dan yapılan ek istemler sırasında tekrar server a gönderilen bilgidir. Cookie ler login yada registration bilgileri, alişveris kartı vs. gibi bilgileri içerebilirler.

Cracker:
Hackerlardan farklı olarak crackerlar bilgisayarlara yasal olmayan yollardan ve kötü amaçları için ulaşmaya çalışan kullanıcılardır.

Cryptography: Şifreleme
Bilgileri okunmaz bir hale getirerek koruma süreci.

CyberCash:
Cybercash bir kullanıcının dijital ortamda nakit kredi almasını bu krediyi bilgisayarında saklamasını ve daha sonra bu krediyi internet üzerinde online alışveriş yaparken harcamasını sağlayan bir sistemdir.

Dial up:
İletişim kurulacak noktanın telefon hattı üzerinden aranmasıyla kurulan veri haberleşme metodudur.

Domain Name: Alan Adı
Bir internet sitesini tanımlayan orijinal isim. Domain adları nokta olarak da adlandırılan aralıklarla ayrılan iki veya daha fazla kısma sahiptir. (www.maksimum.com) Verilen bir makinanın birden fazla domain adı olabilir ancak bir domain adı sadece bir makineyi belirtir.

DNS: (Domain Name Server)
IP adresi (IP numarası), akılda zor tutulur rakamlardan oluştuğu için, sembolik adres (Domain name) geliştirildi. Hatırlanması zor IP numaraları yerine, adresledikleri yeri anlatan sözcük ve kısaltmalardan oluşan sembolik adresler ile, istenilen yere ulaşmak çok daha kolaydır. İşte bu sembolik adresler ile IP adresleri bir tabloda tutup, ikisini birbirine eşleyen program veya bilgisayarlara DNS (Domain Name Server) adı verilir.

Extract:
Sıkıştırılmış bir dosyayı açmak veya genişletmek. Winzip veya diğer sıkıştırma programları, dosyayı açmak için bu terimi kullanır.

Favorites:
İnternet Explorer ‘da kullanılan sevilen sitelerin, bilgisayarda tekrar kullanımı için kısayol oluşturmasıdır.

Flash: Flash
Makromedia firmasının ürettiği bir programı. Flash, İnteraktif vektör grafikleri ve web animasyonları için bir standarttır. Web tasarımcıları Flash’ı, yaratıcı, az yer kaplayan yönlendirme arayüzleri, teknik illüstrasyonları, animasyonları ve diğer çarpıcı efektleri tasarlamak için kullanırlar.

Frame Set: Frame Set
Yukarı- aşağı ilerlenerek, diğer sayfaların görüntülenebildiği pencereler grubunu belirten bir sayfadır. Frame Set, sayfanın belli bir bölümündeki içeriğin aynı kalması ve diğer bölümlerdeki içeriğin, kullanıcının seçtiği linklere göre değişmesi istendiğinde kullanılır.

FTP: (File Transfer Protocol)
İnternete bağlı iki bilgisayar arasında karşılıklı dosya aktarımı yapmak için geliştirilen bir internet protokoldür. Aynı zamanda bu protokolu kullanan programlara da bu ad verilir. FTP protokolu ile dosya aktarımı yapılırken, iki bilgisayar arasında on-line bağlantı kurulur ve FTP protokolü ile sağlanan bir dizi komutlar yardımıyla iki bilgisayar arasında dosya alma/gönderme işlemleri yapılır.

Gateway:
Teknik olarak aynı türden olmayan iki protokol'ün anlaşmasını sağlayan donanım yada yazılım anlamına gelir.


Hacker: Hacker
Bilgisayar sistemleri ve iletişim ağlarının yapısını derinlemesine anlayan ve izinsiz olarak başkasının bilgisayar ağına girmeye çalışan kişi.

Hit: Hit
Web serverın bir sayfayı görüntülemesi için Web browsera yöneltilen bir istektir. Bir web browserın grafik içeren bir sayfa görüntülemesi için web serverda 4 adet hit oluşur. 1 hit HTML sayfa için 3 hit grafikler için. Hit’ler genellikle severdaki yükü kabaca ölçmek için kullanılır.

Home Page: Ana sayfa
Bir Web hizmet biriminin kimlik ve içindekiler bilgilerini içeren başlangıç sayfası..

HTML: (Hyper Text Markup Language)
www servis sunucuları bu hiper ortamda bilgi iletimini, gösterimini HTML denen bir programlama dili yorumlayıcısı kullanarak yaparlar. Bu dil, daha çok, yazılı bir dokümanı formatlamak ile ilgili komutlar içerir.

Internet :
Birçok bilgisayar sisteminin, TCP/IP protokolü sayesinde birbirine bağlanmasıyla ortaya çıkan, dünya çapında yaygınlaşmış ve durmaksızın büyüyen bir iletişim ağı ve dev bir bilgi kaynağıdır.

IP: (Internet Protocol)
Internet'in temel işletme protokolüdür.

IP: (Internet Provider)
Kendi servisleri üzerinden başka kullanıcıları Internet'e bağlayan, genellikle ticari amaçlı kuruluşlardır.

IP address
Internet üzerindeki her makine sadece bir tane IP numarasına sahip olabilir. Buna karşılık kullanıcıların servis isimlerini daha rahat hatırlamaları için makinelere bir yada daha fazla "Domain Name" atanabilir. IP adresi noktalarla bölünmüş 4 sayıdan oluşur.

Java :
Sun Microsystems tarafından yaratılan, web sayfalarındaki interaktifliği sağlayan sistemin adıdır. İşletim sistemlerinin web uygulamalarını çalıştırmalarında kullanılan ortak bilgisayar dilidir.

JPEG : (Joint Photographic Experts Group)
Bir tür sıkıştırılmış grafik formatıdır.


Keyword: Anahtar Kelime
İnternet kullanıcıları tarafından arama yapmak için kullanılabilecek kelimelere anahtar kelime denir. Bu kelimeler arama motoru şirketlerinden satın alınabilir ve kullanıcılar belirli kelimeleri aradığında uygun reklam bannerı gösterilebilir.

Link: Bağlantı
HTML bağlantıları döküman içinde sizi başka bir konuma, aynı serviste başka bir dosyaya veya bambaşka bir servise yollayabilir. Bağlantılar genellikle mavi ve altı çizili metinden oluşur.

Mosaic:
NCSA tarafından tasarlanan Machintosh, Windows ve Unix ortamlarının tümünde birden çalışabilen ilk Web tarayıcısıdır.

MPEG:
Hareketli görüntüleri 200:1 oranına kadar sıkıştırmaya yarayan oldukça etkili bir grafik formatıdır. Format sadece bir sonraki karedeki değişen pixelleri gözlemlediğinden sıkıştırma oranı durağan görüntülerde daha da artmaktadır.

Netscape:
Netscape firmasının bir ürünü olan Netsace Navigator NCSA tarafından geliştirilen Mosaic'in temelleri üzerine kurulmuştur.

Network: Bilgisayar ağı
Birçok bilgisayarın çeşitli yöntemlerle birbirine bağlanarak bazı bilgileri paylaşabilmelerini sağlar.

Online Transaction Processing (OLTP): Online İşlem Süreci
Kullanıcıdan gelen servis isteği sayesinde tanımlanan yüksek performanslı bir uygulamadır.

POP: (Post Office Protocol)
Herhangi bir SLIP, PPP bağlantı sağladığınızda genellikle bir POP hesabınız olur. Bu hesap postanızı atmak için e-mail programınızı kullanmanızı sağlar. Kısaltmanın diğer bir açılımı ise Point of Presence'dir

Port:
Internet’teki anlamı URL adresinin sonunda : ile ayrıldıktan sonra gelen sayıdır. Orneğin Web server lar genellikle 80 numaralı portu kullanırlar. Eğer standart dışı bir port kullanılıyorsa domain isminin sonunda bu numara belirtilir.

RAM: (Random Access Memory)
Bilgisayarlarda yazılımların çalışmak için kullandıkları geçici hafızadır.

Security Certificate: Güvenlik Sertifikası
SLL protokolü ile güvenli bağlantı sağlanmasını sağlayan bilgidir (genellikle text dosyası formatında bulunur). Güvenlik sertifikaları içeriğin teyid edilebilmesi için gerekli özel bilgileri içerir.

Traffic: Trafik
Bir siteye gelen ziyaretçi sayısını ifade eder. Çok değişik verilerle takip edilebildiğinden pazarlama sektörü tarafından sayfa görünüm adedi, ziyaretçi, hit sayısı v.b. rakamlarla ölçülebilir.

TCP/IP: (Transmission Control Protocol/Internet Protocol)
Internet'i oluşturan protokollerdir. Başlangıçta Unix işletim sistemi için tasarlanmış olup günümüzde birçok işletim sistemini desteklemektedir.

Toolbar:
Genellikle yazılımların üst kısımlarında bulunan, çubuk biçimindeki menülerdir.

Track: Sektör
Hareketli depolama aygıtlarından olan drive, disket veya teyp kartuşunda sürücü kafasının ulaşabildiği özel bir bölüm.

Trojan:
Bilgisayarınızda arka planda çalışan ve zamanı geldiğinde aktif hale gelerek sisteminize zarar veren yazılımdır.


URL: (Unform Resource Locators)
Web Browser'lar içinden bir www servisine ya da diğer bazı internet servislerine yönlendirme yapan komut formatıdır. Web Browser içinden 'Open URL' ya da 'Open Location' şeklinde bir seçenek üzerinden uygun URL satırları verilerek; WWW, FTP, news, gopher, wais, telnet erişimi yapılabilir.

Usenet: Usenet
Bütün dünya haber gruplarının toplandığı network yapısıdır.

VeriSign: Verisign
Elektronik ticaret ve iletişim alanlarında güvenli ortamlar sağlanması için bireyler ve kurumlara yönelik digital sertifika çözümleri üreten dünyanın önde gelen kuruluşlarındandır.

Virtual Private Network (VPN): Sanal Kapalı Network
Genel internet omurgası üzerinden iletişim kurulurken bilgilerin kriptolanarak kapalı bir network altyapısının kurulduğu sistemlerdir.

Virus: Virüs
Programlara eklenerek ve ayrı bir program olarak bilgisayar üzerinde zarar yaratan programlardır. Virusler programları silmekten işletim sisteminin kullanılamaz hale getirilmesine kadar çeşitli derecelerde zarara yol açabilir.

Web Access: Web Erişimi
Tüm dünyadaki internet üzerinde bulunan siteleri kapsayan World Wide Web’e erişimi ifade eder.

Web Application: Web Programları
HTTP protokolü iletişim sağlayarak internet üzerindeki sitelere erişim sağlayan programların genel adıdır.

Web Browser: Web Browser
HTML programlama dili ile yazılmış sayfaların görüntülenmesini sağlayan programdır. Hypertext Transfer protkolü kullanılarak internet üzerindeki sitelerde buluan HTML sayfaları görüntülenir. En bilinen örnekler olarak Netscape Navigator ve Microsoft Internet Explorer gösterilebilir.

Web Content Management: Web İçerik Yönetimi
Bir web sitesinde bulunan bilgi ve içeriğin kolayca bulanabilme ve ziyaretçi açısından kolay anlaşılabilme tekniğidir.

Web Hosting: Web Hosting
Gerekli hardware ve programlar ile siteleri barındırma ve internet üzerinde erişim hizmetlerini sağlama hizmetidir.

Web Page: Web Sayfası
HTML programlama dili ile yazılmış ve web gezgini programlar ile internet üzerinden erişilebilen dosya tipidir.

Web Server: Web Server
Internet üzerinden içerik sunulmasında kullanılan ekipmanların genel adıdır.

Web Server Software: Web Server Programı
Web gezgini programlar tarafından HTTP protokolü kullanılarak yapılan bağlantılara cevap vererek HTML programlama dili ile yazılmış dosyalara talep edilen noktaya ileten programdır. Örenk olarak Netscape Enterprise Server, Netscape FastTrack Server ne Microsoft Internet Information Server verilebilir.

Web Site: Web Sitesi
Internet üzerinde bir veya daha fazla sayfayı barındıran içerik toplamıdır.

Webcasts: Web Yayını
Internet üzerinden kontrollü veya interaktif katılım ile yapılan prezentasyon ve toplantı biçimidir.

Webmaster: Webmaster
Webserver yönetiminden sorumlu olan kişidir.

www : (World Wide Web) Dünya Çapında Ağ

03.06.2004

kyanak: maksimum.com